Dollarov njet

Vladimir-Putin-US-100-Dollar-Bill-112859Een van mijn favoriete naamvallen – kom, kom, jullie kijken graag naar poezenfilmpjes op YouTube, dus niet zo schamper graag – is de tweede naamval meervoud. In het Russisch, welteverstaan.

Waar wij Nederlandstaligen hem alleen kennen van een uitdrukking als ‘heer der hemelen’, doen de Russen er fantastische dingen mee. Aan welke uitgang je hem herkent? Aan geen! Duik even mee het Russisch in – hartstikke relevant ook, voor als je bijvoorbeeld Verder lezen →

De talenknobbel van Game of Thrones (2)

Daenerys 2
Daenerys Targaryen, weer terug bij de Dothraki in Game of Thrones 6.

David Peterson vertaalt voor Game of Thrones dialogen naar het Dothraki en het Valyriaans. Daar wilde ik meer over weten. Een exclusief interview met de man die de kunsttalen zowat in zijn eentje bedacht.

Zeven jaar geleden was de Amerikaan David Peterson (1981) nog gewoon een werkloze ex-student met een bul in Engels en taalkunde – van de universiteit van Berkeley, dat dan weer wel. Toen betaalkanaal HBO een competitie uitschreef in het verzinnen van een opzet voor het Dothraki, een fictieve taal uit de fantasyboeken Het lied van ijs en vuur van George R. R. Martin, veranderde zijn leven. Peterson ging Verder lezen →

Rio = Hioe

Rio de Janeiro
Rio de Janeiro

Met de Olympische Spelen in aantocht nemen we het Portugees onder de loep – althans, zoals dat in Brazilië gesproken wordt. Wat blijkt: ‘Rio de Janeiro’ klinkt heel anders dan je zou denken, en ‘Brasil’ spreken we al helemáál verkeerd uit.

Met het volgende lijstje van acht punten kun je overtuigend voor de dag komen in het olympisch dorp. Mijn uitspraakgids is Tecia Vailati, Braziliaanse en docente Portugees als tweede taal aan de universiteit van Leiden. Vamos!

1. HIOE
Laten we beginnen met de naam van de stad waar het allemaal plaatsvindt: Rio de Janeiro. Ik hoor je brullen: ‘Riooow!’ Nou, niks daarvan. Vailati: ‘De r aan het begin van een woord spreken we in heel Brazilië uit als een h. Een o op het eind gaat richting de oe.’ Oké, dus Rio wordt ‘Hioe’. Met het tweede woord is ook iets aan de hand. ‘Typisch Braziliaans Portugees Verder lezen →

1568: Waarin Willem van Oranje zoiets heeft van: oké, dan doe ik het wel

SK-A-3148
Willem van Oranje. Adriaen Thomasz. Key, ca. 1579 (Rijksmuseum).

Koning Filips II, als het ware de CEO van Spaanse Wereldrijk B.V., had zijn meest meedogenloze crisismanager naar de Nederlanden gestuurd. Als een voortvarend nieuw rayonhoofd probeerde deze hertog van Alva de protestanten uit te roeien.

Het elimineren van een belangrijke Nederlandse edelman die sympathie had voor die ketters – inderdaad, Willem van Oranje – hoorde daar ook bij. En dus vaardigde Alva’s speciale rechtbank, de Raad van Beroerten, in januari een arrestatiebevel voor hem uit. Ook liet Verder lezen →

Om je rot te laughen

Knecht
Een knecht uit de tv-serie Game of trones (ja ja, dit klopt. Lees het artikel nou maar)

Mijn leraar Engels op de middelbare school mocht graag afgeven op het Frans. Wat een onhandige spelling had die taal! De o-klank kon je op wel duizend manieren opschrijven: als eau in cadeau, als o in pot, als au in au clair de la lune – horror!

Een hilarische tirade, want a) met zijn geringe lengte, maar onbegrensde snor zag de man eruit als de oer-Franse Astérix, en b) hij vulde zijn dagen met de belachelijkst gespelde taal van allemaal. Kijk eens naar die o in het Engels: stole, coal, bowl, roll, old, mould. En wat te denken van de Verder lezen →

WeetNieT: Wat betekent aanbaffen?

Aanbaffen

In het fantastische Woordenboek der Nederlandse Taal (WNT), het grootste lexicon ter wereld), vond ik dit woord. Je raadt nooit wat het betekent.

AANBAFFEN (ww) bafte aan, heeft aangebaft.

a. Een baf of bef aanbrengen bij een rechter in toga. ‘Daar verscheen juist op tijd de dienstmeid, om meester Schimmelpenninck aan te baffen.’

b. In de richting naar een voorwerp baffen of blaffen, door blaffen bedreigen. ‘Hij werd aangebaft door eenen grooten bulhond.’

c. Alvast Verder lezen →

De talenknobbel van Game of Thrones (1)

David_Peterson

David Peterson (35) is de man die de dialogen schrijft van Game of Thrones. Dat wil zeggen: de dialogen in de kunsttalen Valyriaans en Dothraki. Hij gaf ons een exclusief interview – maar laat me eerst even vertellen hoe hij aan die klus kwam.

Zomaar een paar zinnen uit de taalgids Wat & Hoe in het Valyriaans:

Zaldrī́zes buzdári íksos dáor.
Een draak is geen slaaf.

Qilṓni pílos lúe vále tólvie ossēnātā́s.
Dood elke man die een zweep vasthoudt.

J’aspó éza zýa azántyr.
De teef heeft haar leger.

Inderdaad, geen woorden om te richten tot dat ene leuke meisje van de campingwinkel, maar Verder lezen →

Van de Big Bang tot 1568: Waarin een klein groepje beeldenstormers het verpest voor de rest

Leo Belgicus 2
De Nederlanden, in de vorm van de ‘Leo Belgicus’. Claes Janszoon Visscher, 1609.

Lang, lang geleden, na een onverklaarbare gebeurtenis die sommigen God noemen, ontstond het heelal. Er kwamen zonnen, manen en planeten, en op een van die planeten, de Aarde, vormden zich land en water.

Daar waar die elementen samenkwamen, werd het drassig, en die plek heet Nederland. Op een dag, circa 3,7 miljard jaar geleden, zagen in dat land eencellige wezens het levenslicht, en – hier maken we een klein sprongetje – op 7 september 1543 werd het Verdrag van Venlo ondertekend en kreeg Karel V eindelijk Gelre in handen. Vanaf dat moment Verder lezen →